Publicaties

 
“Op deze pagina staan de door de Boerderijenstichting gepubliceerde rapporten en de artikelen die door ons zijn gepubliceerd in het magazine “KONDSCHAP, historisch tijdschrift voor Vollenhove en omgeving”.
Dit blad wordt uitgegeven door het Stadsmuseum Vollenhove. Donateurs van het museum ontvangen het blad gratis (info@chcvollenhove.nl).
 
Hieronder volgen deze stukken. Klik op de titel of op “verder lezen” om bij het volledige artikel of rapport te komen.”

Over oude boerderijnamen op het Hoge Land van Vollenhove

Henk de Zeeuw (Boerderijenstichting Land van Vollenhove) en Jos Mooijweer (Coll. Overijssel)

In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw vond in heel Overijssel een inventarisatie van boerderij- en veldnamen plaats. Dit provinciale project werd georganiseerd door de Culturele Raad van Overijssel, het toenmalige Rijksarchief in Overijssel te Zwolle en het Meertens Instituut in Amsterdam.

Verder lezen . . .

De rijkere boeren bouwden rond 1875 een nieuwe  boerderij 

Henk de Zeeuw (Boerderijenstichting Land van Vollenhove)
(gepubliceerd in Kondschap jrg 39 no 2, juni 2023)

 In het Land van Vollenhove staan verschillende grote boerderijen met dubbel stel baanderdeuren, het voorhuis wat hoger opgemetseld en grotere ramen boven. Veel van die boerderijen zijn  gebouwd tussen 1865 – 1885.

Verder lezen . . .

Zandlopers op de baanderdeuren van boerderijen in Ambt Vollenhove

Henk de Zeeuw, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(gepubliceerd Kondschap jrg 34, no 2, maart 2018)

Over baanderdeuren en zandlopers

Baanderdeuren zijn de grote hoge dubbele deuren in de schuur van boerderijen waardoor men vroeger het hooi naar binnenreed.

Verder lezen . . .

“Arbeid Adelt”: een vereniging om landarbeiders aan een woning en lapje grond te helpen.

Henk de Zeeuw en Arco Lassche, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(gepubliceerd in Kondschap jrg 39 no 1, maart 2023)

Ontstaan van de vereniging
In 1918 werd de Landarbeiderswet van kracht: “de wet tot verkrijging door landarbeiders van land met woning in eigendom of los land in pacht”. Deze wet was een uitvloeisel van het door de Staatscommissie voor de Landbouw in 1906 ingesteld onderzoek naar de economische toestand van de landarbeiders in Nederland. 
Lees meer. . .

Welke kleuren hadden de boerderijen in het Land van Vollenhove?

Henk de Zeeuw, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(gepubliceerd in Kondschap jrg 41 no 4,  december 2025)

In het artikel “Zandlopers op de baanderdeuren van boerderijen in Ambt Vollenhove” (Kondschap jrg 34, no 2, maart 2018) deed ik eerder verslag van een onderzoekje naar de herkomst van de kleurige zandlopers op de baanderdeuren van grotere boerderijen op het hoge deel van het Land van Vollenhove.
Maar hoe zat het met de kleuren op de andere delen van de boerderij?
Lees meer. . .

Over de Lagere Landbouwschool in Sint Jansklooster

Henk de Zeeuw, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(gepubliceerd in Kondschap jrg 36, no 2, juni 2020)

De aanvangsjaren
In de winter van 1942/43 organiseert dhr. M. Vos een landbouwwintercursus in een lokaal van de school van de Gereformeerd Kerk (Vrijgemaakt) in Kadoelen. Aan het eind kregen de cursisten een certificaat dat liet zien of je “met vrucht”, “met veel vrucht” of “met zeer veel vrucht” de cursus gevolgd had. 
Lees meer. . .

De oude boerderij van Land Veno in de streektaal

Boerderijenstichting Land van Vollenhove

Deze lijst bevat de resultaten van de wedstrijd uitgeschreven door de Boerderijenstichting Land van Vollenhove in najaar 2024: woorden die gebruikt werden op en om de boerderij op Land Veno midden 20e eeuw: onderdelen van het het gebouw, de activiteiten van man en vrouw, de dieren, de indeling van het erf, de gewassen, het land, de gereedschappen en werktuigen, e.d.    

U wordt uitgenodigd om andere woorden toe te voegen en foto’s van het leven en werken op de boerderij te delen. U kunt deze toesturen aan per email of in
de brievenbus doen van Leeuwte 45, Sint Jansklooster. 

Lees meer. . .

De ruilverkaveling Vollenhove – Blokzijl (deel I): waarom en wat.

 Henk de Zeeuw, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(Gepubliceerd in Kondschap jrg 37 no 1, maart 2021)

De situatie in de Kop van Overijssel aan het begin van de vijftiger jaren van de vorige eeuw werd door de Gedeputeerde Staten van Overijssel omschreven als “een gebied dat kentekenen van een achtergebleven gebied gaat vertonen” en “met een betrekkelijk statisch karakter van de samenlevingen”. Een rapport uit 1951 
Lees meer . . .

De ruilverkaveling Vollenhove – Blokzijl (deel II): Bedrijfsverplaatsing, een aantal boeren vertellen hun verhaal

Henk de Zeeuw, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(met dank aan Albert Mooiweer, Albert Driessen, Harm Haasjes en Egbert Apperlo)
(Gepubliceerd in Kondschap jrg 37 no 2, juni 2021)

Bedrijfsverplaatsing was een zeer ingrijpend gebeuren voor een boerengezin in een tot dan toe vrij statische en behoudende samenleving. Het was nogal een beslissing om al het oude vertrouwde los te laten, heel veel geld te lenen/investeren en 

Lees meer . . .

Ruilverkaveling 3: Hoe verging het hen die op de oude boerderij bleven?

Henk de Zeeuw, Boerderijenstichting Land van Vollenhove
(met dank aan Albert en Tiny van der Linde en Harm Jan en Lammie Spans)

(Gepubliceerd in Kondschap jrg 37 no 4, december 2021)

In een eerder artikel in Kondschap vertelde ik van het waarom, wat en hoe van de ruilverkaveling begin zestiger jaren van de vorige eeuw. Een volgend artikel verhaalde van de ervaringen van enkele boerengezinnen die toen hun bedrijf verplaatsten naar de Bente, de Heven of de Noordoostpolder.

Lees meer . . . 

“De groene Erven”

Verslag van het onderzoek naar de ontwikkeling van de boerenervenop het hoge land van Vollenhove.

De Boerderijenstichting presenteert met enige trots het rapport over het in 2025 uitgevoerde onderzoek naar de ontwikkeling van het boerenerf in het land van Vollenhove. De nadruk in dit onderzoek lag op de periode 1960-1965, maar er is ook beschreven welke ontwikkelingen voor en na deze periode op de 15 onderzochte erven plaatsvonden.

Download volledige rapport. . .

Bijlage bij het onderzoek naar de ontwikkeling van de boerenerven op het hoge land van Vollenhove.

Vijftien erfbeschrijvingen

De erfbeschrijvingen geven de situatie weer op elk van de 15 beschreven boerenerven in de eerste helft van de zestiger jaren van de vorige eeuw: de periode net voorafgaand aan de ruilverkaveling. Kort worden ook de ontwikkelingen op het erf voorafgaand aan en volgend op deze periode beschreven.

Download Vijftien erfbeschrijvingen. . .

Bijlage bij het onderzoek naar de ontwikkeling van de boerenerven op het hoge land van Vollenhove.

Groene elementen op het boerenerf: uitleg en plantinstructie

Het groen op het boerenerf maakt deel uit van het cultuurhistorisch erfgoed van onze regio en vormt een belangrijk onderdeel van het lokale landschap en ecologie.
Het groen op en om het boerenerf is een uitdrukking van de agrarische historie. De meeste bomen en struiken op het boerenerf hadden tot voor kort een duidelijke functie: windkering, erfscheiding, veekering, fruit en groenten, bouwhout, geriefhout, brandhout, veevoer. Bijvoorbeeld: eik (constructiehout, schors), walnotenboom (noten, tegen de vliegen), iep (meubels, wagens), berk (bezems), es (stelen van gereedschap), knotlinden (schaduw), populier (windkering, klompen), els (hekpalen), zwarte vlier (bliksemafleiding).

Download Groene elementen op het boerenerf met uitleg en plantinstructie. . .

Bijlage bij het onderzoek naar de ontwikkeling van de boerenerven op het hoge land van Vollenhove.

Streekeigen vruchtbomen en bessenstruiken
Deze lijst is samengesteld door Hilbert Weijs en Reinder Rook, oud-hoveniers in het land van Vollenhove.
De heer Harrie van Noort, oud-vakdocent Tuinbouwschool Frederiksoord, gaf aanvullend advies

Download Lijst streekeigen soorten vruchtbomen en bessen Land van Vollenhove. . .

Bijlage bij het onderzoek naar de ontwikkeling van de boerenerven op het hoge land van Vollenhove.

Streekeigen bomen en struiken (houtwal, singel, struweelhaag, heg, solitair/rij)
Deze lijst is samengesteld door Hilbert Weijs en Reiner Rook, oud-hoveniers in het land van Vollenhove.
De heer Robert Pater (adviseur natuur en landschap Landschap Overijssel) gaf aanvullend advies

Download Lijst streekeigen bomen en struiken Land van Vollenhove. . .