Boerderijenstichting Land van Vollenhove
Jaarverslag 2025 Boerderijenstichting Land van Vollenhove
1. Voorwoord
De Boerderijenstichting heeft een succesvol jaar achter de rug met diverse geslaagde activiteiten en leuke resultaten. Het aantal ingeschreven “belangstellenden” in ons werk, ontvangers van de Nieuwsbrief, is verder gegroeid van 150 naar 180.
2. Missie
De Boerderijenstichting Land van Vollenhove beoogt het behoud en versterking van de karakteristieke waarden van het streekeigen agrarische erfgoed (boerderijen, erven, bijgebouwen) in het Land van Vollenhove, zowel bij herstel en verduurzaming als bij nieuwe ontwikkelingen op het erf.
De stichting tracht haar doel te verwezenlijken door:
- De betrokkenheid van de bewoners en bezoekers van de regio te verhogen door het zichtbaar en “beleefbaar” maken van het agrarische erfgoed in de regio en de daarmee samenhangende verhalen;
- Het enthousiasme en de mogelijkheden van eigenaren van historische te verhogen om hun pand en erf met respect voor de historie te onderhouden, verbeteren en verduurzamen;
- Te bevorderen dat de Gemeente Steenwijkerland een effectief beleid voert gericht op instandhouding van het agrarisch erfgoed in de gemeente (niet zozeer door opleggen van beperkingen en regels aan eigenaren van karakteristieke en monumentale panden, maar vooral door stimulering en steun van gewenst gedrag);
- De betrokkenheid te verhogen van architecten en aannemers in de regio bij het met respect voor de historie werken aan modernisering, herbestemming of verduurzaming van historische boerderijen en het bevorderen van kennisuitwisseling daaromtrent;
- Ondersteunen van initiatieven van andere organisaties en instellingen die realisatie van onze doelstelling bevorderen.
3. In 2025 gerealiseerde activiteiten en behaalde resultaten
In het verslagjaar werden de volgende activiteiten gerealiseerd en resultaten behaald:
a. Realisatie van het project “Fiets/wandel routeapp Agrarisch Erfgoed Land van Vollenhove”
Dit door het Cultuurfonds en de Gemeente Steenwijkerland financieel ondersteunde project werd in dit jaar uitgevoerd: uitstippelen van de route, maken van een beschrijving van de boerderijen en ander erfgoed langs de route, het invoeren van de route en gegevens in de Storytrails app, het laten drukken van 16 informatieborden over de erfgoed route en plaatsing daarvan bij de campings in onze regio. Tevens werd een feestelijke opening georganiseerd met aankondiging in de lokale kranten, website en facebookpagina. Wethouder Miriam-Slomp van de gemeente Steenwijkerland hield een toespraak en opende
de route. Een korte video van de route en erfgoed werd gemaakt door Bouwmeester Media en geplaatst op onze website en op de website van Nationaalpark Weerribben-Wieden. Ook werden kleine folders gedrukt die komend seizoen op diverse publieksplekken zullen worden aangeboden. Het contract met het app-platform Storytrails werd met een paar jaar verlengd zodat de route ook op langere termijn kan functioneren.
Het inhoudelijk en financiële projectverslag werd bij de financierende instellingen ingeleverd en goedgekeurd.
b. Twee avonden met bewoners gehouden
Twee avonden werden georganiseerd in het Dorpshuis te Sint Jansklooster met bewoners/eigenaren van oude boerderijen in het Land van Vollenhove.
Op 9 april kwamen ca 40 belangstellenden naar het dorpshuis de Janskamp in Sint Jansklooster voor het thema “streektaal”. Harrie Scholtmeijer (dialectendeskundige van de Overijssel Academie in Zwolle) hield een interessante inleiding in twee delen over de herkomst van het dialect van het Land van Vollenhove en de oorzaken van de verschillen die er bestaan tussen o.a. Sint Jansklooster, Vollenhove en Blokzijl.
Tussen beide delen van zijn inleiding sen nadien speelden de Roo Broers uit Rouveen wat van hun liederen in de streektaal met veel muzikaal gevoel en humor tot groot genoegen van de aanwezigen.
Op 13 oktober kwamen zo’n veertig mensen naar het dorpshuis in Sint Jansklooster om te luisteren naar Geuje Rook (vele jaren directeur van Rook Bouw bv) die de aanwezigen bijspijkerde over hoe vochtproblemen in een oude boerderij, een veel voorkomend probleem, te voorkomen of op te lossen,.
Na de pauze vertelde Henk de Zeeuw welke kleuren er vroeger zoal gebruikt werden op deuren en kozijnen van boerderijen in onze regio en riep de aanwezigen op om hun kennis te delen. Blijkbaar raakte dit een snaar, want in de weken nadien kwamen verschillende bewoners aan met kleuren van een sinds mensenheugenis niet geverfde deur, kleuren op een vloer die onder een tapijt tevoorschijn kwamen of nog in de kelder te zien zijn.
c. Publicatie “de Venose boerderij in streektaal”
De resultaten van de vorig jaar gehouden prijsvraag “de Venose boerderij in streektaal” werden dit jaar uitgewerkt tot een kleine publicatie met ca 500 lokale woorden voor onderdelen van de boerderij, het erf en land, boerderijdieren, gewassen, werktuigen en gereedschappen, activiteiten van boer en boerin, e.d.
De publicatie “De Venose boerderij in streektaal” werd uitgedeeld tijdens de voornoemde bewonersavond over streektaal en opgenomen op onze website.
d. Opstarten van het Groene Erven Project
Van de Provincie Overijssel werd subsidie verkregen voor het nieuwe tweejarige project “Groene Erven”, dat in samenwerking met Landschap Overijssel en Bureau Muffels (tuin- en landschapsarchitect) zal worden uitgevoerd.
In Juli is een aanvang gemaakt met de eerste fase van het project, te weten een onderzoek naar de historie van het erf van 15 boerderijen op het hoge land van Vollenhove, met accent op de periode begin jaren zestig van de vorige eeuw (net voor de ruilverkaveling). De resultaten zullen in februari 2026 worden gepresenteerd.
e. Participatie in AEN en POB
De Boerderijenstichting Land van Vollenhove is lid geworden van Agrarisch Erfgoed Nederland (AEN) de landelijke organisatie van boerderijstichtingen en nam actief deel in overleg over de vorming van een nieuwe bestuursstructuur en nieuw beleid van de AEN.
Twee regionale bijeenkomsten werden bijgewoond van het Platform van Overijsselse Boerderijstichtingen (POB), waar kennis en ervaringen werden uitgewisseld.
f. Inspraak op gemeentelijk beleid t.a.v. Vrijkomende Agrarische Bebouwing; inspraak opstelling Omgevingsvisie Steenwijkerland
De Boerderijenstichting stelde een zienswijze op aangaande de nota “Randvoorwaarden Vrijkomende Agrarische Bebouwing” en besprak de belangrijkste punten daaruit in de politieke markt voorafgaand aan de vergadering van de gemeenteraad waarin daarover besloten zou worden.
Ook namen we deel aan een door de gemeente georganiseerd gesprek ter voorbereiding van de opstelling van een Omgevingsvisie voor Steenwijkerland. Toch zagen we reden om een zienswijze in te dienen toen de concept omgevingsvisie ter inzage werd gelegd later dat jaar omdat deze naar onze mening te weinig rekening hield met het agrarisch erfgoed.
g. Tien historische boerderijen beschreven en gepubliceerd
In 2025 werd informatie over 10 boerderijen verzameld uit bronnen als het Kadaster, genealogische bronnen, literatuur, oude kaarten, en gesprekken met (oud-)bewoners van de boerderij. De resulterende beschrijvingen met foto’s en tekeningen zijn (met toestemming van de huidige bewoners van deze boerderijen) geplaatst in de boerderijenbeeldbank op onze website.
h. Drie artikelen in het tijdschrift Kondschap
Ook dit jaar werden weer verschillende bijdragen geleverd aan het tijdschrift Kondschap, een uitgave van het Cultuurhistorisch Centrum in Vollenhove, te weten:
- de Zeeuw: Leeuw: een geslacht van veenarbeiders, bakkers en kruideniers, Kondschap, jrg. 41, no 2, pag. 20-23
- de Zeeuw: ’t Erve Oud Schuilenburg (Kadoelen 15. Sint Jansklooster), Kondschap, jrg. 41, no 3, pag. 17-22.
- de Zeeuw; Welke kleuren hadden de boerderijen in het Land van Vollenhove, Kondschap, jrg. 41, no 4, pag. 18-21
i. De website onderhouden en uitgebreid
De website van de Boerderijenstichting (www.boerderijenlandvollenhove.nl) werd op bepaalde onderdelen verder uitgebreid of geactualiseerd. Het bureau ISdesign leverde het reguliere onderhoud van de website.
j. Twee nieuwsbrieven
Twee nieuwsbrieven werden geschreven en gedistribueerd aan de mensen die ingeschreven staan als belangstellende van de Boerderijstichting (nu al 180 personen!) . Deze nieuwsbrieven worden ook gepost op onze facebookpagina (www.facebook.com/agrarischerfgoedlandvanvollenhove) en op onze website (www.boerderijenlandvollenhove.nl).
4. Bestuur en beheer
Het bestuur van de Boerderijenstichting was dit jaar samengesteld uit Heike van Blom (voorzitter), Jan Landsaat (penningmeester), Henk de Zeeuw (secretaris) en Han Damsté (beheer website en ICT).
De kascommissie beoordeelde de boekhouding en het financieel verslag over 2023, met positief resultaat.
Het jaarverslag over 2024 (inclusief financieel verslag) werd op de website van de Boerderijenstichting gepubliceerd (www.boerderijenlandvollenhove.nl onderdeel “Over Ons”)
Een beleidsplan voor 2026-2027 werd gemaakt.
5. Financieel verslag
Het Routeproject werd afgesloten en de financiële afrekening daarvan werden door het Cultuurfonds en de Gemeente Steenwijkerland goedgekeurd.
De Provincie Overijssel verleende een subsidie van E 18.755 voor de realisatie van het tweejarige Groene Erven project.
Zie bijlage 1 voor de jaarrekening 2025.
6. Vooruitblik 2026
In 2026 zullen o.a. de volgende activiteiten worden uitgevoerd:
- Uitvoeren van de tweede en derde fase van het Groene Erven project, te weten a. het organiseren van een bewonersavond over de resultaten van het uitgevoerde onderzoek en uitleg van de boomdeeldagen van Landschap Overijssel en b. het gereedmaken en publiceren van het onderzoeksrapport (50 ex.) en een populaire samenvatting daarvan (250 ex.).
- Documenteren en beschrijven van ca 10 historische boerderijen; de beschrijvingen zullen worden toegevoegd aan de beeldbank op de website van de Boerderijenstichting en op de beeldbank van het museum in Vollenhove;
- Organiseren van twee bijeenkomsten met bewoners/eigenaren van historische boerderijen over prioritaire thema’s.
- Medewerking aan de productie van een video die gemaakt wordt door RTV Oost over bestemmingsverandering van historische boerderijen in Overijssel
- Ondersteunen van het houtwallen project uitgevoerd door Nationaal Park Weerribben-Wieden en van de productie van een cultuurhistorische waardenkaart door de Gemeente Steenwijkerland
- Actualiseren van de informatie op diverse onderdelen van de website o.a. over verduurzaming en energiebesparing, onderhoud, groene erven, subsidieregels, en wettelijke regelingen;
- Voortgaan met de werving van Vrienden van de Boerderijenstichting (donateurs)
- Publiceren van twee Nieuwsbrieven.
Contact:
Henk de Zeeuw (Secr.)
contact@boerderijenstichtinglandvollenhove.nl
Bijlage 1: Jaarrekening 2025
