Jaarverslag 2024 Boerderijenstichting Land van Vollenhove
1.Voorwoord
De Boerderijenstichting heeft dit jaar een grotere bekendheid en “gezicht” gekregen in het Land van Vollenhove. Het aantal ingeschreven “belangstellenden” in ons werk is hard gegroeid (van 80 naar 150).
2.Missie
De Boerderijenstichting Land van Vollenhove beoogt het behoud en versterking van de karakteristieke waarden van het streekeigen agrarische erfgoed (boerderijen, erven, bijgebouwen) in het Land van Vollenhove, zowel bij herstel en verduurzaming als bij nieuwe ontwikkelingen op het erf.
De stichting tracht haar doel te verwezenlijken door:
- De betrokkenheid van de bewoners en bezoekers van de regio te verhogen door het zichtbaar en “beleefbaar” maken van het agrarische erfgoed in de regio en de daarmee samenhangende verhalen;
- Het enthousiasme en de mogelijkheden van eigenaren van historische te verhogen om hun pand en erf met respect voor de historie te onderhouden, verbeteren en verduurzamen;
- Te bevorderen dat de Gemeente Steenwijkerland een effectief beleid voert gericht op instandhouding van het agrarisch erfgoed in de gemeente (niet zozeer door opleggen van beperkingen en regels aan eigenaren van karakteristieke panden, maar vooral door stimulering en steun van gewenst gedrag);
- De betrokkenheid te verhogen van architecten en aannemers in de regio bij het met respect voor de historie werken aan modernisering, herbestemming of verduurzaming van historische boerderijen en het bevorderen van kennisuitwisseling daaromtrent;
- Ondersteunen van initiatieven van andere organisaties en instellingen die realisatie van onze doelstelling bevorderen.
3. In 2024 gerealiseerde activiteiten en behaalde resultaten
In het verslagjaar werden de volgende activiteiten gerealiseerd en resultaten behaald:
a. Project fiets/wandel routeapp Agrarisch Erfgoed Land van Vollenhove
Onze aanvraag voor financiële steun voor dit project werd positief beoordeeld door het Cultuurfonds en de Gemeente Steenwijkerland. Een 5-jarig contract werd afgesloten met het app platform Storytrails. Een begin werd gemaakt met het uitzetten van de route en keuze van op te nemen boerderijen.
b. de website onderhouden en uitgebreid
De website van de Boerderijenstichting (www.boerderijenlandvollenhove.nl) werd op bepaalde onderdelen verder uitgebreid. Aan de Boerderijenbeeldbank werd een kaart toegevoegd waarop alle boerderijen staan aangegeven (aanklikbaar). Het bureau ISdesign leverde het reguliere onderhoud van de website.
c. 12 historische boerderijen beschreven en gepubliceerd
In 2024 werd informatie over 12 boerderijen verzameld uit bronnen als het Kadaster, genealogische bronnen, literatuur, oude kaarten, en gesprekken met (oud-)bewoners van de boerderij. De resulterende beschrijvingen met foto’s en kaarten werden (na verkrijgen van toestemming van de huidige bewoners van deze boerderijen) geplaatst in de boerderijenbeeldbank op onze website. In totaal staan daar nu 52 boerderijen op gepresenteerd.
d. Twee avonden met bewoners gehouden
Twee avonden werden georganiseerd in het Dorpshuis te Sint Jansklooster met bewoners/eigenaren van oude boerderijen in het Land van Vollenhove.
Op maandag 8 april kwamen meer dan 50 belangstellenden naar de Janskamp voor het thema Is er een duidelijk gemeentelijk beleid t.a.v. het agrarisch erfgoed?
Marja van den Broek, beleidsmedewerker ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Steenwijkerland, gaf uitleg over het gemeentelijk beleid t.a.v. agrarisch erfgoed (de historische boerderij, bijgebouwen én de erfinrichting zoals hagen, moestuin, boomgaard, singel, e.d.). Het agrarisch erfgoed beleid is nu nogal versnipperd over diverse beleidsterreinen en verdient verdere uitwerking. Er is grote behoefte aan een nieuwe inventarisatie en het wordt wenselijk geacht om een duidelijke visie op het agrarische erfgoed te ontwikkelen. Er worden inmiddels stappen in die richting voorbereid, o.a. een nota over herbestemming van vrijkomende agrarische bedrijven. Ook wordt bestaande regelgeving uit bestemmingsplannen, welstandsnota, milieuwetgeving e.d. nu samengebracht in het omgevingsplan zodat je per adres kunt bekijken wat er zoal aan regels gelden voor dat perceel.
De discussie na de presentatie was levendig en spitste zich met name toe op de vraag hoe het voor bewoners van historische boerderijen makkelijker te maken om hun boerderij op te splitsen in twee of meer wooneenheden en bij beëindiging van het agrarisch bedrijf de landbouwbestemming van het gebouw om te zetten in een woonbestemming. Dat laatste is vaak een langdurig en duur proces.
Het advies van de ambtenaren was nadrukkelijk: kom vroegtijdig met ons praten over jouw plannen. Mogelijk zouden eigenaren hun aanvragen kunnen bundelen om zo sneller door de procedure te gaan. Na de pauze vertelde Henk de Zeeuw van de Boerderijenstichting over de ontwikkeling van de boerderijen in het Land van Vollenhove door de eeuwen heen, wat door de aanwezigen zeer op prijs werd gesteld, zoals ook bleek uit de velen die zich na afloop aanmeldden als Vriend van de Boerderijenstichting.
Op dinsdag 8 oktober kwamen zo’n veertig mensen naar het dorpshuis in Sint Jansklooster om te luisteren naar twee streekgenoten die vertelden over de recente verbouw van hun historische boerderij: Karel de Jonge verhaalde hoe hij en zijn vrouw zoveel mogelijk zelf hun boerderij (Barsbeek 70) verbouwden. Bas Heite deelde zijn ervaringen met de verbouw van de grote boerderij Leeuwte 70.
Uit de twee presentaties en de geanimeerde uitwisseling na afloop waren een aantal lessen te destilleren: Je kunt veel zelf doen maar je hebt een aantal terzakekundigen nodig die je van advies dienen en bepaalde werkzaamheden uitvoeren. Een goed team om je heen is het halve werk. Het uitgangspunt moet zijn: zoveel mogelijk de historische boerderij recht doen. Bouwhistorisch onderzoek is daarbij erg nuttig. Zoveel mogelijk de oude materialen herstellen/hergebruiken. Waar het echt niet anders kan, is “vernieuwen in de oude stijl” een oplossing.
Deze avond werden ook de prijzen uitgereikt voor de wedstrijd “de Venose boerderij in streektaal” (zie d). Mevrouw Willy Heite-van Egten kreeg de eerste prijs (een boek over het boerenleven in de vorige eeuw door Hans Siemes). Tweede prijzen waren er voor mevrouw Ida Van Putten- ten Napel en mevrouw Janneke Boxum.
e. “de Venose boerderij in streektaal”
De Boerderijenstichting schreef een prijsvraag uit, met als doel de namen te verzamelen die men in de streektaal (de lokale variant van het Nedersaksisch) gebruikte op de boerderij van vóór ca 1960 (dus vóórdat tractoren, melkmachines en andere gemotoriseerde werktuigen op de boerderij verschenen). Dit om een stuk streekgeschiedenis vast te leggen en een basis te verkrijgen voor een latere publicatie. Er werden bijna 300 honderd boerderij-woorden in het Venoos ingestuurd, die binnenkort op de website www.boerderijenlandvollenhove.nl kunnen worden bekeken.
Het team van de Boerderijstichting werkte deze lijst verder uit door interviews en literatuur tot ca 500 lokale woorden voor onderdelen van de boerderij het erf en land, boerderijdieren, gewassen, werktuigen en gereedschappen, activiteiten van boer en boerin, e.d.
Het maken van een publicatie hierover staat op het programma voor 2025.
f. Nieuwsbrieven
Twee nieuwsbrieven werden geschreven en gedistribueerd aan de mensen die ingeschreven staan als belangstellende van de Boerderijstichting. Deze nieuwsbrieven worden ook gepost op onze facebookpagina (www.facebook.com/agrarischerfgoedlandvanvollenhove) en op de website (www.boerderijenlandvollenhove.nl).
Het aantal belangstellenden is in een jaar tijd gegroeid van 80 naar 150 personen!
4. Bestuur en beheer
Het bestuur van de Boerderijenstichting was tot juli dit jaar samengesteld uit Heike van Blom (voorzitter), Arco Lassche (penningmeester) en Henk de Zeeuw (secretaris).
Arco Lassche droeg in juli zijn functie als penningmeester over aan Jan Landsaat en ook Han Damsté trad toen toe tot het bestuur.
De kascommissie beoordeelde de boekhouding en het financieel verslag over 2023, met positief resultaat.
Het jaarverslag over 2023 (inclusief financieel verslag) werd op de website van de Boerderijenstichting gepubliceerd (www.boerderijenlandvollenhove.nl onderdeel “Over Ons”)
Een werkplan voor 2025 werd gemaakt.
E-herkenning (E3 bij Reconi) voor alle instellingen werd aangevraagd en verkregen.
5. Financieel verslag
Inkomen 2024
In 2024 ontving de Boerderijstichting subsidies van de Gemeente Steenwijkerland en het Cultuurfonds voor het project “App fiets en wandel route langs agrarisch erfgoed Land van Vollenhove”. Verder werden subsidies verkregen van de Rabo Club actie en Stichting Kadaster Atlas. Het bedrag aan jaarlijkse donaties groeide licht in 2024.
Uitgaven 2024
De uitgaven in 2024 betroffen vooral de kosten van twee bewonersavonden, de eerste kosten voor het routeapp project en vaste lasten (bankkosten, website, papier, e.d.)
6.Vooruitblik 2025
In 2025 zullen o.a. de volgende activiteiten worden uitgevoerd:
- Documenteren en beschrijven van ca 15 historische boerderijen; de beschrijvingen zullen worden toegevoegd aan de beeldbank op de website van de Boerderijenstichting en op de beeldbank van het museum in Vollenhove;
- Het verder afmaken van de route-app voor het fietsen of wandelen langs een aantal historische boerderijen in het Land van Vollenhove. Het organiseren van een event voor de presentatie en start van de routeapp “Agrarisch erfgoed Land van Vollenhove”.
- Organiseren van twee bijeenkomsten met bewoners/eigenaren van historische boerderijen over prioritaire thema’s, waarvan de eerste in mei over de Venose streektaal en een tweede in oktober over Vergroening van het boerderijerf.
- Medewerking aan de productie van een video die gemaakt wordt door RTV Oost over bestemmingsverandering van historische boerderijen in Overijssel
- Indienen en opstarten van een tweejarig project om (de kennis van) vergroening van de erven van boerderijen met streekeigen bomen/struiken/planten te bevorderen.
- Actualiseren van de informatie op diverse onderdelen van de website o.a. over verduurzaming en energiebesparing, onderhoud, groene erven, subsidieregels, en wettelijke regelingen;
- Voortgaan met de werving van Vrienden van de Boerderijenstichting (donateurs)
Contact:
Henk de Zeeuw (Secr.)
contact@boerderijenstichtinglandvollenhove.nl
,
Bijlage 1.Kosten/Baten & Balans 2024 Boerderijenstichting Land van Vollenhove
