Schaarweg 10, Sint Jansklooster

Fig. 1 Situatie 2022 (Foto Vincent Erdin)
Het perceel waarop de boerderij gebouwd zou worden was tot 1857 een weiland in bezit van Egbert Jans de Olde, getrouwd met Geertrui Alida Jans Jongman. In 1858 laten zij op dit perceel een boerderijtje bouwen. Het kadaster meldt dan “stichting huis en erf” op dit perceel (zie fig. 2).
In 1887 gaat de boerderij over naar hun zoon Jan Egberts de Olde die trouwde met Grietje Hendriks van der Linde. Weduwe Geertrui de Olde-Jongman was enige jaren nog mede-eigenaar. Jan de Olde zou bijna honderd jaar worden. Volgens een artikel in de krant werd hij door menigeen “de filosoof” genoemd omdat hij zoveel las.

In 1907 is er waarschijnlijk iets aangebouwd, want toen veranderde de belaste waarde “bebouwd” een beetje.
Na het overlijden van echtgenote Grietje van Jan de Olde in 1923 (43 jaar oud!) zou Gerrigje Jans Weijs (Gergje) zijn huishoudster worden. Zij woonde met haar -eveneens ongetrouwde- broer Hendrik en zus Jansje in het naastgelegen boerderijtje (Schaarweg 8). Toen Jan de Olde in 1957 overleed erfde Gergje de oude boerderij op no 10. Haar broer Albert Weijs boerde op het land dat bij Schaarweg 10 (en 8) hoorde.
Uit de plattegrond van de situatie vóór 1995 (zie fig.3) valt op te maken dat het voorhuis twee kamers telde met elk twee bedsteden en een kast (zie fig. 4) en een schouw tegen de scheidingsmuur.

Onder de bedsteden in de westelijke kamer (rechts op fig. 3) was een kelder toegankelijk via een luik in deze kamer (fig. 5). De voordeur kwam uit in deze kamer (zie ook fig. 1).

Direct achter de kamers begon de deel met de baanderdeuren in de oostgevel (zie fig. 6).


Rechts van de kleine deur in de wand daartegenover was de spoelruimte met een koperen pomp met houten zwengel (zie fig. 7) op een put van negen meter diep.
Tegen de zij- en achtermuren waren de boxen voor het vee met grup en mestdeurtjes (zie foto 8 en 6). Meer dan acht koeien en jongvee lijken er niet gestaan te hebben.

In 1995, na het overlijden van Gergje in het jaar daarvoor, kochten Jan en Anita Hansman het huis van de zus van Gergje (Klaasje Weijs van café de Krieger). Het huis had toen één kraan en nog geen wc of douche. Ze handhaafden gelukkig de kelder en de bedsteden daarboven, maar pasten verder het huis aan de huidige eisen aan.
Literatuur:
- Wester en Willemsen Langs de Grindweg 1997