Leeuwte 25, Sint Jansklooster

Fig. 1. Leeuwte 25 in 2022 (Foto Vincent Erdin)

In 1878 koopt P(i)eter Asses Belt (1819-1879, landbouwer en kastelein), samen met schoonzoon Dubbeld van Heerde en diens broer Derk, een weiland aan de Grote Leeuwte om daar een huis op te bouwen. Maar Pieter Belt overlijdt in april 1879. De gevelsteen (zie fig.2) meldt dat de eerste steen werd gelegd op 21 augustus  1879 en dat het huis is gebouwd door “Dew: P.Belt” (de wijlen P. Belt). Zijn weduwe Janna Hannes Prins (1822-1889) hertrouwt in 1880 met Klaas Hendriks ten Napel (1811-1894). Het huis wordt pas in 1881 in het Kadaster bijgeschreven, dus het was blijkbaar nog niet helemaal af toen Pieter Belt overleed.

De namen op de gevelsteen zijn van -de in dat jaar geboren- zoon “P” van Dubbeld van Heerde en ,vermoedelijk, de -eveneens dat jaar geboren- zoon “Harm” van buurman Jacob Prins (Leeuwte 37).

Fig.2. De gevelsteen in Leeuwte 25

Uit het feit dat de waterput en de kelderingang ín het huidige voorhuis zitten, en niet zoals gebruikelijk op de deel, kan afgeleid worden dat het huis aanvankelijk alleen uit het voorhuis bestond (zie fig. 3) en dat de schuur later is aangebouwd.

Fig. 3. Het oorspronkelijke huis (reconstructie Henk de Zeeuw/Albertus van Benthem)

Wanneer de schuur is aangebouwd is uit de Kadastergegevens niet af te leiden. Maar het feit dat de volgende twee eigenaren als landbouwer vermeld staan, lijkt aan te geven dat de schuur vóór het eind van de 19e eeuw moet zijn aangebouwd. Het laatste paar stijlen van het vierkantwerk in de schuur wijken af van de andere stijlen. Dit duidt erop dat de schuur aanvankelijk een stuk korter is geweest en later verlengd. De veldwerkkaart van het Kadaster uit 1933 (zie fig. 4) lijkt die tussensituatie (mét schuur maar nog niet verlengd) aan te geven.

Fig.4. Leeuwte 25 op Kadasterveldwerkkaart 1933

In 1890 wordt het huis verkocht aan Harm Slager, een boer uit Wilsum, die het in 1893 doorverkoopt aan Klaas van Benthem (1862-1896, landbouwer,  zoon van Evert van Benthem, molenaar/boer in Vollenhove). Klaas is getrouwd met Grietje Alberts Mooiweer (1865-1911).  Maar Klaas overlijdt in 1896 al op 34-jarige leeftijd. Grietje blijft hier wonen met haar zonen Albert en Evert (dan vier en zes jaar oud).

Na het overlijden van Grietje in 1911 wordt zoon Albert Klaasen van Benthem (1892-1920) in 1913 formeel eigenaar van de boerderij. Albert had gewerkt als bakkersknecht in Zwartsluis, en hij begint nu een bakkerij op Leeuwte 25 (naast het houden van wat vee). De klanten komen via de voordeur in de winkel (rechts voor). Achter de winkel is de bakkerij met oven (zie fig. 5).

Fig.5. Situatie tot 1946 (reconstructie Henk de Zeeuw/Albert van Benthem)

Albert trouwt met Hendrikje Jans Winters (1892-1917), maar zij overlijdt in het kraambed van haar eerste kind (dat het ook niet overleeft). Een jaar later hertrouwt Albert met Mina Andriesen Driesen (1898-1986). Maar ook dat huwelijk was maar kort, want Albert overlijdt twee jaar later. Mina zet de boerderij en bakkerij voort en krijgt daarbij hulp van Albertus Johannes van Benthem (1885-1964? ), een verre neef: zijn opa was een broer van de opa van Albert Klaasen van Benthem). Albertus trouwt in 1926 met Mina en staat sinds 1928 als eigenaar te boek. Albertus is veehouder.

Fig. 6 Albert en Mina van Benthem en kinderen

In 1949 wordt het schuurgedeelte vergroot door de oostelijke muur van de schuur 2,70 meter naar buiten te zetten waardoor de koestal verlengd kon worden en er tevens meer ruimte kwam voor de paardenstal en de varkenshokken. In 1950 wordt ook het woongedeelte verbouwd. Daarbij wordt de voordeur dichtgemaakt, waardoor er in de gang ruimte komt voor een kast en bedsteden (zie fig. 7).

Fig. 7. De situatie na de verbouwingen van 1949 en 1950

In de voorkamer links wonen Albertus en Mina, in de kamer daarachter wonen Albert Alberts (1920-1980, de zoon van Mina en haar eerste man Albert Klaasen) en diens vrouw Lupje Everts van Egten (1922-2004) vanaf hun trouwen in 1946.
Het zou geleidelijk aan een volle boel worden in dit huis, want Albert en Lubje kregen zes kinderen, terwijl er ook nog enkele kinderen van Mina en Albertus thuis woonden. Alle kinderen sliepen op de (open) zolder, toegankelijk met een trap vanaf de deel. 
Albert, Lubje en kinderen vertrekken in 1954 naar een boerderij aan de Voorpoort van Vollenhove.

Na het overlijden van Albertus (in 1964?) komt de boerderij (weer) op naam van Mina Driesen (en haar 5 kinderen). Zoon Andries van Benthem ( 1928-1990) woont bij haar in, samen met z’n vrouw Grietje Mulder, en hij beheert de boerderij (als pachter van z’n moeder).
In 1970 wordt er een hooischuur naast de boerderij gezet (zie fig. 8).

Fig. 8. De hooischuur

Hierdoor komt er in de boerderij ruimte voor andere zaken: in het vroegere hooivak wordt een melklokaal geïnstalleerd (zie fig.9). De paardenstal en de varkenshokken maken plaats voor een extra stal.

Fig.9. Situatie eind zeventiger jaren

In 1986 wordt Albert Albertus van Benthem (1949, zoon van Albert Alberts en één van de erven) de eigenaar van de boerderij, nadat hij pachter Andries van Benthem heeft uitgekocht. Hij is kraanmachinist en getrouwd met Pietje Trijntje Wiegersma. Zij komen van een boerderij aan de Kloosterweg in Sint Jansklooster waar ze pinken opfokten voor de export en wat melkvee en schapen hielden. Maar hier ontbraken enige vergunningen, dus wanneer de kans zich voordoet om de boerderij aan de Leeuwte te kopen, wordt die kans met beide handen aangegrepen.

In 1987 wordt linksachter de boerderij een ligboxenstal gebouwd (zie fig.10).

Fig.10. De ligboxenstal uit 1987

Daarna wordt ook het woonhuis van de boerderij verbouwd: het voorste stuk van de deel wordt bij de woning getrokken en de baanderdeuren worden vervangen door een gewone voordeur. Het jongvee komt in de stallen in de oude boerderij terwijl de melkkoeien en het melklokaal verhuizen naar de ligboxenstal (zie fig. 11).  

Fig.11. Situatie na 1987

In 1990 wordt een materiaalberging bij de hooischuur aangebouwd (zie fig. 9). Hooischuur en materiaalberging zullen in 2021 worden afgebroken.  

Fig. 12. Aanbouw materiaalschuur

In 1997 wordt een loods naast de boerderij gebouwd (zie fig. 13).

Fig. 13. Locatie nieuwe loods

En in 2002 komt daarachter een jongveestal (zie fig. 14).

Fig. 14. Verlenging van de loods met een jongveestal

In 2015 nemen zoon Albertus van Benthem en zijn vrouw Jubinka de boerderij over.